Հակամարմինային իմունոթերապիայի գիտական խումբ

Ընդհանուր նկարագիր
2026 թվականին հիմնադրված Հակամարմինային իմունոթերապիայի հետազոտական խումբը մշակում է պասիվ իմունաթերապիայի գիտատեխնոլոգիական հարթակներ՝ հիմնված պոլիկլոնալ և հիպերիմուն իմունոգլոբուլինների վրա, որոնք ուղղված են կլինիկական նշանակություն ունեցող բակտերիալ և վիրուսային վարակների դեմ։ Խումբը համադրում է փորձարարական իմունիզացիայի մոդելները, պլազմայի և շիճուկի ֆրակցիոնացումը, IgG-ի մաքրումը, հակամարմինների բնութագրումը, որակի գնահատումը, ինչպես նաև in vitro և in vivo գնահատման մոտեցումները։ Ներկայիս առանցքային նախագիծն ուղղված է մեթիցիլին-ռեզիստենտ Staphylococcus aureus-ի (MRSA) դեմ հիպերիմուն IgG-ի մշակմանը։ Խմբի երկարաժամկետ տեսլականն է ստեղծել տեղային պայմաններին հարմարեցվող և որակի վերահսկմամբ ապահովված տեխնոլոգիաներ՝ մասնագիտացված իմունոգլոբուլինային պատրաստուկների մշակման համար, որոնք կարևոր են Հայաստանի և համադրելի փոքր կամ սահմանափակ ռեսուրսներով պայմաններ ունեցող երկրների համար։
Հիմնական նպատակ
Մշակել անվտանգ, վերարտադրելի և որակի վերահսկմամբ ապահովված հակամարմինային պատրաստուկներ՝ վարակիչ հարուցիչների, բակտերիալ տոքսինների, վիրուսային թիրախների և իմունաբանական նշանակություն ունեցող այլ հակածինների դեմ պասիվ իմունաթերապիայի կիրառման համար։
Գիտական ուղղություններ
· Բակտերիալ և վիրուսային վարակների դեմ հակամարմինային պասիվ իմունաթերապիայի զարգացում։
· Պոլիկլոնալ և հիպերիմուն IgG-ի ստացման, մաքրման և բնութագրման տեխնոլոգիաներ։
· Փոքր պուլերով պլազմայի և շիճուկի ֆրակցիոնացման մոտեցումների մշակում՝ մարդու և կենդանական պլազմայից/շիճուկից IgG-ի մաքրման համար։
· Հակամանրէային և հակաբիոտիկային կայունությունը մոդուլացնող ռազմավարություններ՝ ներառյալ MRSA-ին ուղղված հետազոտությունները։
· Սպիտակուցային և իմունոգլոբուլինային պատրաստուկների որակի վերահսկում և կենսաբանական անվտանգության գնահատում։
· Հակամանրէային, ցիտոտոքսիկ և տոքսիկոլոգիական նշանակություն ունեցող բնական կենսաակտիվ գործոնների ուսումնասիրություն։
Հետազոտական խնդիրներ
· Ստեղծել վերարտադրելի իմունիզացիոն սխեմաներ և հիպերիմուն շիճուկի/պլազմայի հավաքման ընթացակարգեր։
· Օպտիմալացնել մինի-պուլ ֆրակցիոնացման և մաքրման ընթացակարգերը՝ մարդու և կենդանական պլազմայից/շիճուկից ստացվող IgG-ի համար։
· Ստանալ և բնութագրել բարձր տիտրով պոլիկլոնալ IgG՝ ընտրված վարակիչ և տոքսին-կապակցված թիրախների նկատմամբ։
· Սահմանել իմունոգլոբուլինային ֆրակցիաների վերլուծական որակի չափանիշներ՝ ներառյալ կոնցենտրացիան, մաքրությունը, բաղադրությունը, կայունությունը, ստերիլությունը, էնդոտոքսինի պարունակությունը, պիրոգենությունը և կենսաբանական անվտանգությունը։
· Գնահատել ֆունկցիոնալ ակտիվությունը՝ կիրառելով հակամարմինների կապման և չեզոքացման թեստեր, հակամանրէային և հակաբիոտիկային կայունության մոդուլացման հետազոտություններ, ինչպես նաև in vitro և in vivo վարակային մոդելներ։
· Մշակված իմունոգլոբուլինային պատրաստուկները նախապատրաստել տրանսլացիոն հետազոտությունների և համագործակցային զարգացման համար։
Մեթոդներ և փորձարարական հարթակներ
· Փորձարարական կենդանիների իմունիզացիա և հիպերիմուն շիճուկի/պլազմայի հավաքում։
· Մարդու և կենդանական շիճուկի/պլազմայի մշակում՝ սառը էթանոլային ֆրակցիոնացման, պարզեցման/խորքային ֆիլտրացիայի, տանգենցիալ հոսքով ուլտրաֆիլտրացիայի/դիաֆիլտրացիայի և վիրուսների հեռացման փուլերի, ներառյալ նանոֆիլտրացիայի, կիրառմամբ։
· Սպիտակուցների և IgG-ի բնութագրում՝ սպիտակուցի քանակական որոշման, իմունոէլեկտրոֆորեզի, հորիզոնական ագարոզային գել-էլեկտրոֆորեզի և քրոմատոգրաֆիական վերլուծության միջոցով։
· Հակամարմինների կապման, չեզոքացնող ակտիվության և կենսաբանական ֆունկցիոնալության գնահատում։
· Հակամանրէային ակտիվության գնահատում՝ ներառյալ MIC/MBC որոշումը, checkerboard միկրոնոսրացման սիներգիայի թեստերը, հակաբիոֆիլմային փորձարկումները և time-kill կինետիկայի գնահատումը։
· Անվտանգության և կենսահամատեղելիության գնահատում՝ ներառյալ ստերիլության, էնդոտոքսինի պարունակության, պիրոգենության, բջջային կենսունակության և կենսաբանական անվտանգության թեստավորումը։
· Մշակված իմունոգլոբուլինային պատրաստուկների in vivo գնահատում փորձարարական վարակային մոդելներում։
Նյութատեխնիկական բազա
Խումբն օգտագործում է սպիտակուցային և իմունոգլոբուլինային պատրաստուկների տարանջատման, մաքրման, բնութագրման և որակի գնահատման համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքներ։ Առկա հնարավորությունները ներառում են սառեցում, ցենտրիֆուգում, պարզեցնող և խորքային ֆիլտրացիա, էլեկտրոֆորետիկ վերլուծություն, սպեկտրոֆոտոմետրիկ չափումներ, մանրէաբանական ուսումնասիրություններ, բջջային փորձարկումներ և փորձարարական կենդանական մոդելներ։ Այս հնարավորություններն ապահովում են հետազոտական ամբողջական շղթան՝ հակածինների ընտրությունից և իմունիզացիայից մինչև IgG-ի մաքրում, որակի վերահսկում և նախակլինիկական գնահատում։
Հրապարակումներ
1. Ginovyan M., Kirakosyan G. Adapting the Cohn 6th cold ethanol fractionation method for small plasma pools: An innovative platform for developing hyperimmunoglobulin products against antibiotic-resistant infections in resource-limited settings. Transfusion and Apheresis Science, 2025, 64(2), 104093. DOI: 10.1016/j.transci.2025.104093.
2. Ginovyan M., Daghbashyan S., Kirakosyan G. Development of plasma fractionation infrastructure in low- and middle-income countries — success story of Armenia in meeting domestic demand for anti-D immunoglobulin. Poster and oral session presented at the 38th ISBT International Congress, Barcelona, Spain, 2024. Vox Sanguinis, 2024, 119(Suppl. 1), pp. 276–277. DOI: 10.1111/vox.13652; 10.13140/RG.2.2.10137.22884.
3. Ginovyan M., Kirakosyan G. Optimizing Cohn 6th cold ethanol fractionation method for small plasma pools: A platform for hyperimmunoglobulin development against multidrug-resistant staphylococcal infections in resource-limited settings. Poster presentation at FEBS European Workshop on Bacterial Protein Toxins, ETOX 2025, Oñati, Spain, Abstract Book, p. 22.
4 Ginovyan M., Kirakosyan G., Musayelyan N., Hovhannisyan S., Shamilyan A. Establishing a sustainable anti-D hyperimmune plasma donation program in a small resource-limited setting: The Armenian experience. 39th International ISBT Congress, Kuala Lumpur, Malaysia, 2026, 121(S1):94–95. Vox Sanguinis, Abstract PA21-L03. DOI: 10.1111/vox.70275.
5. Kirakosyan G., Matevosyan L., Antonyan I., Mkrtchyan A., Ayvazyan N., Ginovyan M. Potent bactericidal activity of Macrovipera lebetina obtusa venom against multidrug-resistant Staphylococcus aureus. Abstract Book of COST Action CA21145 EURESTOP Final Conference, Pula, Croatia, 2026, p. 40.
